4Views
Dowództwo Centralne USA (CENTCOM) ogłosiło powołanie jednostki Task Force Iron Gate, która ma utrudnić Iranowi transport zaawansowanej broni drogą lądową i przez Morze Kaspijskie. To kolejny krok Waszyngtonu w momencie, gdy rośnie ryzyko wznowienia wojny. Teheran określa plan jako grę słów.
Czym jest Iron Gate
Jednostka ma mieć siedzibę w Tampie na Florydzie i liczyć około 20 osób, cywilnych i wojskowych. Według CENTCOM będzie koordynować działania różnych agencji rządowych, by zatrzymywać przepływ zaawansowanych systemów uzbrojenia, technologii podwójnego zastosowania, objętych sankcjami materiałów oraz nielegalnych dochodów przez irańskie granice lądowe i Morze Kaspijskie. Iran graniczy z siedmioma państwami: Afganistanem, Armenią, Azerbejdżanem, Irakiem, Pakistanem, Turcją i Turkmenistanem.
Task force uzupełnia blokadę irańskich portów morskich, którą admirał Brad Cooper, dowódca CENTCOM, nazwał „żelazną”. Michael Mulroy, były wysoki urzędnik Pentagonu ds. Bliskiego Wschodu, ocenia, że to przede wszystkim ciało koordynacyjne. Ma ono szukać dróg, którymi do Iranu trafia broń i którymi Iran wywozi surowce energetyczne. Jego zdaniem, jeśli Donald Trump zdecyduje się zaostrzyć działania, ewentualne uderzenia mogą celować raczej w infrastrukturę i cele gospodarcze niż w obiekty stricte wojskowe, jak podczas operacji Epic Fury.
Reakcja Teheranu i wątek rosyjski
Rzecznik Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) Sardar Mohebi przekonuje, że Amerykanie nie osiągną celu, czyli załamania irańskiej gospodarki. Przypomniał, że Waszyngton zapowiadał już kiedyś jej upadek w ciągu dwóch tygodni, a to się nie stało. Tego samego dnia IRGC ogłosiło plany podziemnych kompleksów, które miałyby utrzymać produkcję rakiet i dronów nawet pod ostrzałem.
CENTCOM nie wymienił Rosji, ale analitycy wiążą nową jednostkę z doniesieniami amerykańskich mediów. Według nich Rosja przesyłała Iranowi przez Morze Kaspijskie komponenty do dronów i materiały wybuchowe. Pojawiają się też twierdzenia, że rosyjska technologia może pomagać w rozwoju naddźwiękowych pocisków manewrujących. Mahjoob Zweiri z Uniwersytetu Katarskiego uważa, że takie działania mogłyby doprowadzić do konfrontacji z Rosją.
Czy to się może udać
Eksperci są sceptyczni. Rami Khouri z Amerykańskiego Uniwersytetu w Bejrucie przypomina, że Iran od tysiącleci handluje z całym regionem, zwłaszcza z Azją. Jak ocenia: „dla USA jest praktycznie niemożliwe, by zamknąć każde z tych połączeń”. Dodaje, że część komponentów do irańskiej broni kupuje się w innych krajach, także w USA i Europie, a potem kieruje przez firmy w Azji.
Zweiri zwraca uwagę, że USA nie mają dostępu do Morza Kaspijskiego. Bez współpracy sąsiadów, takich jak Azerbejdżan czy Armenia, a ci nie chcą drażnić Rosji, działania na tym akwenie wymagałyby obecności wojsk. Według niego Kaspij odpowiada za około 11 proc. irańskiej gospodarki. Al Jazeera nie zweryfikowała tej liczby, ale powołuje się na nowojorskie Soufan Center, według którego Morze Kaspijskie to tylko ułamek irańskiego handlu morskiego.
Krytycznie ocenia ruch także Joe Kent, były doradca Trumpa, który w marcu zrezygnował ze stanowiska w proteście przeciw wojnie z Iranem. Uważa, że to próba podważenia rozmów dyplomatycznych prowadzonych przez wiceprezydenta. Według „Wall Street Journal” Cooper i szef Pentagonu Pete Hegseth należą do urzędników naciskających na wznowienie ataków.
Co to oznacza dla Polski
Polskę sprawa dotyczy pośrednio. Zaostrzenie konfliktu z Iranem zwykle działa na rynek ropy i nastroje na giełdach, a to może przełożyć się na ceny paliw. Wątek rosyjsko-irański jest istotny także dla Europy: współpraca wojskowa Moskwy i Teheranu jest ważna dla bezpieczeństwa regionu, zwłaszcza w kontekście wojny w Ukrainie.
Na razie nic nie wskazuje, by Task Force Iron Gate bezpośrednio angażowała Polskę lub inne państwa UE. Nie wiadomo też, czy jednostka przyniesie realne efekty, czy pozostanie głównie sygnałem politycznym.
Źródło: Al Jazeera – „US task force to cut off Iran’s transport of advanced weapons: What we know”
