
Zakaz telefonów w szkołach pomaga w nauce, pokazuje badanie z USA
Zakaz korzystania z telefonów na terenie szkoły przekłada się na wyraźne, choć umiarkowane efekty w nauce – wynika z nowego badania naukowców z Harvardu i Dartmouth College. Autorzy chcą teraz sprawdzić, czy ograniczenie używania telefonów także poza lekcjami mogłoby poprawić wyniki uczniów, wykorzystując warunki ugody z firmą Meta.
Co ustalili badacze
Zespół przeanalizował wyniki testów 3,3 mln uczniów z 4,6 tys. szkół w Stanach Zjednoczonych. Dane obejmowały lata szkolne od 2021–22 do 2025–26 i dotyczyły zarówno szkół z zakazem telefonów, jak i bez niego. Badanie przeprowadzono we współpracy z organizacją NWEA zajmującą się oceną osiągnięć uczniów.
Według autorów zakaz działa tak, jakby rok szkolny wydłużył się o jeden–dwa tygodnie. To mniej więcej połowa spadku wyników, jaki amerykańscy uczniowie odnotowali między 2013 rokiem a pandemią covid-19. Wcześniejsze badania częściej dotyczyły szkół poza USA, a poprzednie amerykańskie analizowało średnie wyniki szkół. Tym razem wykorzystano dane o poszczególnych uczniach, co pozwoliło uwzględnić więcej czynników.
Badacze policzyli także koszty. Zamykane etui na telefony dla klasy 17 uczniów to według szacunków wydatek rzędu 425 dolarów na nauczyciela. Dodatkowy tydzień pracy nauczyciela kosztowałby średnio 2080 dolarów.
Zaskakujące wnioski
Tom Kane z Harvard Center for Education Policy Research przyznaje, że wcześniej uważał za główną przyczynę spadku wyników osłabienie testowego rozliczania szkół. Zmienił zdanie, gdy zobaczył, że podobne problemy występują także poza USA.
Zaskoczyło go, że zakazy działały podobnie w różnych grupach wiekowych i na różnych poziomach osiągnięć. Jego zdaniem różnice między uczniami słabszymi i lepszymi mogą wynikać z korzystania z telefonów poza szkołą, które może też tłumaczyć resztę spadku wyników.
Ugoda z Meta jako szansa na kolejne badanie
Latem Meta zgodziła się w ramach ugody wartej 17,1 mld dolarów, zawartej z niemal wszystkimi stanami USA, na szerokie ograniczenia dla użytkowników poniżej 18 lat. Wiele z nich ma wejść w życie w ciągu kilku miesięcy; domyślnie mają m.in. limitować czas spędzany przez nastolatków w aplikacjach firmy. Kane widzi w tym okazję do porównania sytuacji „przed” i „po”.
Są jednak dwie przeszkody. Trudno ustalić, czy nastolatki faktycznie korzystają z platform Meta mniej, a jeśli tak, czy nie przeniosły się do innych aplikacji. Potrzebne byłoby też powiązanie zmian z wynikami w konkretnych szkołach. Pomóc mogłoby udostępnianie badaczom zanonimizowanych, zbiorczych danych przez platformy oraz podobne porozumienia z TikTokiem i YouTube, które na razie odmawiają takich ograniczeń.
Kane zwraca uwagę, że ugoda wygaśnie za 10 lat, więc warto ten czas wykorzystać na zbudowanie bazy dowodów. Przyznaje też, że nie wiadomo jeszcze, czy zapisane w niej ograniczenia okażą się skuteczne.
Co to oznacza w Polsce
Wyniki dotyczą szkół amerykańskich i nie można ich mechanicznie przenosić na polskie realia. Mogą jednak wzmocnić argumenty w trwającej także u nas dyskusji o ograniczaniu telefonów na terenie szkół. Zamykane etui czy szafki to rozwiązanie relatywnie tanie, co badanie wprost podkreśla.
Ugoda z Meta dotyczy rynku amerykańskiego, więc nie zmienia automatycznie zasad dla nastolatków w Polsce czy w UE. Jeśli jednak badania oparte na jej skutkach pokażą związek między czasem w mediach społecznościowych a nauką, mogą stać się argumentem także dla rodziców i decydentów w Europie.
Źródło: The Verge – „Banning phones really does help kids learn, researchers say”











